Sáng 27/2 (tức ngày 11 tháng Giêng năm Bính Ngọ), thôn Vô Lượng, xã Yết Kiêu, thành phố Hải Phòng long trọng tổ chức khai hội mùa Xuân Đình Vo – một nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Dự khai hội có các ông, bà: Vũ Văn Cấp – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yết Kiêu; Đào Thị Hồng Hạnh – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã; Phạm Thị Thu – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; cùng các ông, bà trong Thường trực Đảng ủy, Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, đại diện các tổ chức chính trị - xã hội, các phòng, ban, đơn vị trên địa bàn và đông đảo nhân dân địa phương, du khách thập phương.
Trong diễn văn khai hội, Chủ tịch UBND Phạm Thị Thu đã ôn lại quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của Đình Vo; đồng thời khẳng định những giá trị đặc sắc về lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật và đời sống văn hóa tâm linh mà di tích lưu giữ. Diễn văn nhấn mạnh công lao to lớn của Danh tướng Phạm A Nậu – vị Thành hoàng được nhân dân tôn kính, phụng thờ.
Đình Vo được xây dựng từ thời Hậu Lê, vào khoảng giữa thế kỷ XIX, là công trình lịch sử – nghệ thuật cấp quốc gia. Trải qua những biến thiên của lịch sử, tác động của thiên nhiên và chiến tranh, ngôi đình vẫn bảo tồn khá nguyên vẹn hệ thống kiến trúc, chạm khắc, đồ thờ tự, nghi trượng… phản ánh chiều sâu văn hóa của vùng đất Yết Kiêu.
Đình thờ Danh tướng Phạm A Nậu (tức Minh Tâm cư sĩ đại tướng) – người có võ nghệ cao cường, trung quân ái quốc, có nhiều đóng góp trong việc bảo vệ an ninh triều đình nhà Lý. Ông chỉ huy quân cấm vệ, thường xuyên hộ tống Nguyên phi Ỷ Lan trong các chuyến kinh lý. Khi thuyền của Nguyên phi dừng chân tại thôn Cẩm Đới (còn gọi là thôn Đươi) nghỉ tại ngôi chùa cổ ven sông, tướng quân Phạm A Nậu đã bố trí quân hộ giá tại thôn Vo. Quân sĩ của ông kỷ luật nghiêm minh, không làm phiền dân, được nhân dân yêu mến, kính trọng. Sau khi ông qua đời, triều đình sắc phong làm Thành hoàng, nhân dân địa phương chung sức dựng đình thờ phụng, đời đời hương khói.
Hằng năm, vào ngày 11 tháng Giêng, nhân dân mở lễ hội nhằm tưởng nhớ công lao của Danh tướng, đồng thời cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhà nhà ấm no, hạnh phúc. Lễ hội gồm các nghi thức truyền thống như lễ rước, lễ tế, dâng hương và nhiều trò chơi dân gian đặc sắc, tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng. Các dòng họ trong làng đều thành kính chuẩn bị lễ vật dâng Thành hoàng, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Dù hiện nay miếu, nghè không còn, lễ hội được tổ chức gọn hơn trước và chủ yếu diễn ra tại sân đình, song những giá trị cốt lõi vẫn được bảo lưu, trở thành sinh hoạt văn hóa cộng đồng giàu ý nghĩa.
Không chỉ là thiết chế văn hóa tâm linh, Đình Vo còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của địa phương và đất nước. Năm 1945, nơi đây là điểm tập hợp quần chúng giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám; năm 1946 là địa điểm tổ chức bầu cử Quốc hội khóa I. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đình là nơi đặt trạm xá phẫu thuật cứu chữa thương binh; trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, nhiều hội nghị lớn của tỉnh được tổ chức tại đây. Đặc biệt, ngày 31/8/1997, Tổng Bí thư Đỗ Mười đã về thăm xã Thống Nhất (cũ), thăm Đình Vo và gặp gỡ, đối thoại với cán bộ, nhân dân ngay tại sân đình, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con nông dân; đồng thời trồng cây đa lưu niệm, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân địa phương.
Những năm gần đây, Đình Vo tiếp tục được quan tâm tu bổ, tôn tạo trên cơ sở giữ gìn nguyên trạng kiến trúc và hệ thống di vật, cổ vật. Công tác quản lý, bảo tồn và tổ chức lễ hội ngày càng nền nếp, trang trọng, an toàn, tiết kiệm, phù hợp với đời sống văn minh. Lễ hội Đình Vo không chỉ là dịp tri ân tiền nhân mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp tinh thần đoàn kết, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.
Sau diễn văn khai hội, các bậc cao niên trong thôn, lãnh đạo xã Yết Kiêu cùng các đại biểu, nhân dân và du khách thập phương đã trang nghiêm vào đình dâng hương, dâng lễ, bày tỏ lòng thành kính đối với Thành hoàng làng và cầu chúc cho một năm mới an khang, thịnh vượng, quê hương ngày càng phát triển bền vững./.
Thực hiện: Lưu Hưng