Xã Yết Kiêu xây dựng chính quyền thân thiện, tận tâm phục vụ nhân dân
Thưa quý vị và các bạn! Một nền hành chính phục vụ không chỉ được đo bằng số lượng hồ sơ giải quyết đúng hạn, mà còn được cảm nhận từ thái độ, trách nhiệm và sự tận tâm của mỗi cán bộ, công chức đối với nhân dân. Đôi khi, sự hài lòng của người dân bắt đầu từ một lời chào thân thiện, một sự hướng dẫn tận tình, hay việc cán bộ chủ động đến tận nhà hỗ trợ người cao tuổi thực hiện thủ tục hành chính. Tại xã Yết Kiêu, thành phố Hải Phòng, tinh thần ấy đang được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực trong xây dựng mô hình “Chính quyền thân thiện”. Câu chuyện sau đây là một minh chứng.
Trong căn nhà tại thôn Lê Lợi, xã Yết Kiêu, một hoạt động tưởng như bình thường nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt đang diễn ra. Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đến tận nhà hỗ trợ bà Nguyễn Thị Thiết, sinh năm 1944, thực hiện thủ tục chứng thực chữ ký. Ở tuổi ngoài 80, sức khỏe đã yếu, việc đi lại gặp nhiều khó khăn. Nếu phải trực tiếp đến trụ sở cơ quan hành chính, bà sẽ phải trải qua không ít vất vả để hoàn thành một thủ tục cần thiết. Thấu hiểu hoàn cảnh đó, cán bộ của Trung tâm đã chủ động đến tận nhà, hướng dẫn và hỗ trợ bà thực hiện thủ tục theo quy định. Không phải di chuyển đến trụ sở, không phải lo lắng về việc đi lại khi sức khỏe hạn chế, bà Thiết được cán bộ hướng dẫn trực tiếp, giải thích rõ ràng các nội dung cần thực hiện. Sự hỗ trợ ấy giúp bà giảm bớt khó khăn, đồng thời cho thấy tinh thần chủ động, trách nhiệm của đội ngũ công chức trong giải quyết công việc cho nhân dân. Bà Nguyễn Thị Thiết xúc động chia sẻ: Phỏng vấn 1: Bà Nguyễn Thị Thiết
Với người cao tuổi, người khuyết tật và những người gặp trở ngại trong đi lại, việc được hỗ trợ kịp thời không chỉ mang lại thuận tiện trong giải quyết thủ tục hành chính, mà còn là sự quan tâm thiết thực, giúp họ cảm nhận rõ hơn sự gần gũi của chính quyền địa phương. Những lời cảm ơn mộc mạc ấy chính là thước đo gần gũi nhất về hiệu quả của một nền hành chính phục vụ. Bởi với người dân, chính quyền thân thiện không phải là điều gì xa vời, mà bắt đầu từ việc chính quyền hiểu được khó khăn của mình và chủ động tìm cách tháo gỡ.
Từ câu chuyện hỗ trợ bà Nguyễn Thị Thiết, có thể thấy tinh thần “Chính quyền thân thiện” ở xã Yết Kiêu không dừng lại ở một trường hợp cụ thể. Đó là cách tiếp cận trong thực thi công vụ, hướng tới xây dựng nền hành chính gần dân, trọng dân, hiểu dân và có trách nhiệm với dân. Trong mô hình này, mỗi cán bộ, công chức không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo chức trách được giao, mà còn chủ động quan tâm đến nhu cầu chính đáng của người dân; coi việc hướng dẫn, hỗ trợ và giải quyết thủ tục hành chính là trách nhiệm của mình, chứ không đơn thuần là công việc mang tính thủ tục. Tinh thần ấy được thể hiện từ những sự kiện quan trọng trong cuộc sống của mỗi gia đình.
Khi các cặp đôi đăng ký kết hôn, việc trao giấy chứng nhận kết hôn được tổ chức trang trọng, tạo dấu ấn đẹp trong ngày khởi đầu cuộc sống hôn nhân. Không chỉ là trao một giấy tờ pháp lý, hoạt động này còn thể hiện sự quan tâm, đồng hành của chính quyền địa phương với công dân ngay từ những dấu mốc quan trọng của đời sống gia đình.
Khi một em bé chào đời, cùng với việc cấp giấy khai sinh theo quy định, gia đình được gửi thư chúc mừng, đón chào thành viên mới. Một lời chúc giản dị nhưng mang ý nghĩa nhân văn, thể hiện sự sẻ chia niềm vui của chính quyền với người dân.
Và khi một gia đình phải tiễn biệt người thân, thư chia buồn của chính quyền địa phương là sự động viên, thăm hỏi kịp thời trước mất mát của mỗi gia đình. Những việc làm ấy góp phần đưa hoạt động của chính quyền vượt ra khỏi khuôn khổ giải quyết hồ sơ, trở nên gần gũi, giàu tính nhân văn hơn.
Từ niềm vui trong ngày đăng ký kết hôn, niềm hạnh phúc khi đón thành viên mới, đến sự sẻ chia trong những thời khắc đau buồn, chính quyền hiện diện bằng sự tôn trọng, trách nhiệm và tình cảm chân thành đối với người dân.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yết Kiêu, tinh thần chính quyền thân thiện được thể hiện rõ qua từng khâu tiếp nhận, hướng dẫn và giải quyết thủ tục hành chính. Đối với người dân, một thủ tục có thể quen thuộc với công chức nhưng lại không dễ dàng với người lần đầu thực hiện. Bởi vậy, việc giải thích dễ hiểu, hướng dẫn đầy đủ, tránh để người dân phải đi lại nhiều lần là yêu cầu quan trọng trong quá trình thực thi công vụ.
Thái độ tiếp xúc cũng là yếu tố trực tiếp tạo nên niềm tin. Một lời chào lịch sự, sự kiên nhẫn khi giải thích, thái độ lắng nghe trước những băn khoăn của người dân có thể giúp tháo gỡ vướng mắc ngay từ đầu, đồng thời hạn chế những hiểu lầm không đáng có. Chị Nguyễn Thị Quyên – Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yết Kiêu cho biết: “Là công chức trực tiếp tiếp nhận và hướng dẫn hồ sơ, chúng tôi xác định trách nhiệm của mình không chỉ là thực hiện đúng quy trình, quy định, mà còn phải giúp người dân hiểu rõ và hoàn thành thủ tục thuận lợi nhất có thể. Khi người dân chưa nắm rõ quy định, chúng tôi phải kiên trì giải thích, hướng dẫn cụ thể, rõ ràng; giao tiếp với thái độ lịch sự, tôn trọng, không gây phiền hà. Với những trường hợp người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc đi lại khó khăn, chúng tôi cần quan tâm hơn, chủ động tìm phương án hỗ trợ phù hợp trong phạm vi thẩm quyền. Điều chúng tôi hướng tới là để người dân đến làm thủ tục cảm thấy yên tâm, được tôn trọng và hài lòng với sự phục vụ của chính quyền.”
Từ trách nhiệm của mỗi công chức, mô hình chính quyền thân thiện đặt ra yêu cầu xây dựng tác phong, lề lối làm việc chuẩn mực, thống nhất và thực chất. Trong đó, những nguyên tắc ứng xử được cụ thể hóa bằng phương châm “4 xin, 4 luôn, 5 không”. “4 xin” gồm: xin chào, xin lỗi, xin cảm ơn, xin phép. Đây là những cách ứng xử tưởng chừng đơn giản nhưng thể hiện sự tôn trọng, tinh thần cầu thị và văn hóa giao tiếp công vụ. “4 luôn” là: luôn mỉm cười, luôn nhẹ nhàng, luôn lắng nghe, luôn xin phép. Mỗi hành vi đều hướng đến việc tạo không khí giao tiếp cởi mở, giúp người dân mạnh dạn trao đổi, trình bày khó khăn và được tiếp nhận với thái độ thiện chí. Đặc biệt, “5 không” là những yêu cầu mang tính nguyên tắc trong thực thi công vụ: không cửa quyền, hách dịch, gây khó khăn, gây phiền hà; không quan liêu, vô cảm, vô trách nhiệm; không tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm; không xu nịnh, chạy chọt, gian dối; không lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thực thi công vụ.
Các nguyên tắc này chỉ thực sự có giá trị khi được thực hiện trong từng công việc hằng ngày, từ cách đón tiếp người dân, hướng dẫn hồ sơ đến thái độ xử lý những trường hợp phát sinh. Đó cũng là cơ sở để mỗi cán bộ, công chức tự soi lại trách nhiệm, điều chỉnh hành vi và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Để mô hình “Chính quyền thân thiện” đi vào chiều sâu, vai trò của người đứng đầu và trách nhiệm quản lý, kiểm tra, giám sát của chính quyền địa phương có ý nghĩa quan trọng. Bên cạnh việc thực hiện đúng quy trình chuyên môn, đội ngũ công chức cần thường xuyên rèn luyện đạo đức công vụ, nâng cao kỹ năng giao tiếp, tinh thần phối hợp và khả năng xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình tiếp xúc với nhân dân. Ông Tăng Văn Nguyên – Phó Chủ tịch UBND xã Yết Kiêu cho biết: “Xây dựng mô hình ‘Chính quyền thân thiện’ trước hết phải bắt đầu từ sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của mỗi cán bộ, công chức. Chúng tôi yêu cầu đội ngũ công chức thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính, giữ thái độ chuẩn mực, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của người dân; hướng dẫn thủ tục rõ ràng, giải quyết công việc đúng quy định, đúng thời hạn, không gây phiền hà. Đặc biệt, với người cao tuổi, người yếu thế và những trường hợp gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ hành chính, chính quyền cần quan tâm, hỗ trợ bằng những việc làm thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế và quy định pháp luật. Chúng tôi xác định sự hài lòng của người dân là một trong những thước đo quan trọng để đánh giá chất lượng hoạt động của cơ quan hành chính và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục duy trì, hoàn thiện các cách làm phù hợp, nâng cao chất lượng phục vụ, xây dựng hình ảnh chính quyền gần dân, vì dân và có trách nhiệm với nhân dân.”
Những yêu cầu từ lãnh đạo xã cho thấy xây dựng chính quyền thân thiện không chỉ là nhiệm vụ của riêng Trung tâm Phục vụ hành chính công, mà cần sự thống nhất trong toàn bộ hoạt động của bộ máy chính quyền. Mỗi cán bộ, công chức ở từng vị trí công tác đều phải góp phần tạo nên môi trường hành chính minh bạch, trách nhiệm, kỷ cương và gần gũi với nhân dân. Trong đó, sự hài lòng của người dân không thể chỉ được đánh giá qua lời nói hay những hoạt động mang tính hình thức. Điều quan trọng hơn là chất lượng phục vụ được thể hiện bằng kết quả công việc, khả năng giải quyết đúng quy định, sự công khai, minh bạch và thái độ ứng xử nhất quán trong mọi tình huống. Từ việc hỗ trợ một người cao tuổi làm thủ tục tại nhà đến việc trao giấy chứng nhận kết hôn trang trọng, gửi thư chúc mừng khi trẻ chào đời hay thư chia buồn khi gia đình có người thân qua đời, mỗi hoạt động đều góp phần bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương.
Chính quyền thân thiện không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn, mà được hình thành từ những hành động cụ thể, những thay đổi trong cách nghĩ, cách làm và cách ứng xử của mỗi cán bộ, công chức. Ở xã Yết Kiêu, việc đưa dịch vụ công đến tận nhà hỗ trợ bà Nguyễn Thị Thiết là một câu chuyện nhỏ nhưng mang ý nghĩa thiết thực. Từ sự chủ động ấy, tinh thần phục vụ nhân dân được lan tỏa qua từng thủ tục hành chính, từng lời chào, lời cảm ơn và sự lắng nghe chân thành. Khi người dân được tôn trọng, được hướng dẫn tận tình và được hỗ trợ đúng lúc, khoảng cách giữa chính quyền với nhân dân sẽ từng bước được thu hẹp. Đó cũng là nền tảng để xây dựng nền hành chính hiện đại, kỷ cương, trách nhiệm, lấy người dân làm trung tâm và lấy sự hài lòng của nhân dân làm mục tiêu phục vụ. Chính từ những việc làm bình dị mà thiết thực ấy, mô hình “Chính quyền thân thiện” tại xã Yết Kiêu đang góp phần xây dựng hình ảnh người cán bộ gần dân, hiểu dân, trọng dân và hết lòng phục vụ nhân dân./.
Thực hiện: Lưu Hưng