Khai hội truyền thống Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia đình Bùi Xá Hạ
Sáng 26/4 (tức mồng 10 tháng Ba năm Bính Ngọ), Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Yết Kiêu long trọng khai hội truyền thống Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia đình Bùi Xá Hạ năm 2026.
Tham dự Lễ khai hội có các ông: Vũ Văn Cấp - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã; Nguyễn Hưu Biên- Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã; Tăng Văn Nguyên- Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã; cùng đông đảo con em quê hương Bùi Xá Hạ trên mọi miền Tổ quốc và du khách thập phương.
Đình Bùi Xá Hạ là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Đình thờ Thành hoàng là Trương Công Nghệ, người có công phò giúp Triệu Việt Vương đánh giặc Lương xâm lược, được phong chức Đông Bình Nguyên soái Đại tướng quân. Ngôi đình cổ kính tọa lạc ngay đầu làng, trên mảnh đất cao, đẹp với không gian thoáng đãng, xung quanh là ao làng, đậm nét văn hóa làng quê Bắc Bộ. Theo sắc phong và văn bia thánh tích, đình Bùi Xá Hạ xây dựng vào cuối thời hậu Lê (thế kỷ XVIII), kiến trúc chữ đinh với 5 gian đại bái và 2 gian hậu cung. Đợt trùng tu lớn nhất là thời Nguyễn năm 1913. Ngôi đình ngày nay mang đậm kiến trúc thời Nguyễn. Kết cấu vì kèo con chồng giá chiêng, các bức chạm phù điêu dân gian rất sinh động và phong phú. Từ cột đình đến các họa tiết đều được làm bằng gỗ lim, tường xây bao bằng gạch, mái lợp ngói ta. Đình còn lưu giữ được một số cổ vật quý gồm 4 văn bia đá cổ, 4 đạo sắc phong, 2 bức đại tự sơn son thiếp vàng làm vào các năm 1905 và 1912, hòm đựng sắc phong…
Không chỉ là di sản kiến trúc cổ của địa phương, Đình còn là di tích lịch sử gắn với cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tháng Tám năm 1945; các cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ xâm lược. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đoàn quân Việt Minh đã diễu hành về đình, tổ chức mít-tinh mừng chiến thắng, giúp dân xây dựng chính quyền cách mạng, thực hiện lời kêu gọi của Hồ Chủ Tịch toàn dân xoá nạn mù chữ tổ chức tại đình đã thu hút đông đảo mọi tầng lớp nhân dân tham gia bình dân học vụ. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp nhân dân địa phương đã phải bóc sàn đình để dùng vào việc đóng thuyền phục vụ bộ đội qua sông và đưa đồng bào đi tản cư, quả chuông đồng nặng trên 150 kg dân làng cũng cống hiến cho kháng chiến đúc đạn đánh giặc. Giai đoạn kháng chiến chống Pháp 1952 – 1953, bộ đội ta mở nhiều trận đánh lớn ở đường 5, Bốt Giỗ vv... Đình Bùi Hạ còn là nơi tiếp nhận, cứu chữa thương binh. Trong lúc khó khăn địa phương đã phải hạ nhiều hoành phi câu đối, đại tự của đình để chôn cất liệt sĩ. Một số cơ quan huyện luôn lấy đình làm trụ sở hoạt động xây dựng phong trào vv.. Hoà bình lập lại địa phương xây dựng hợp tác xã, đình được sử dụng làm kho chứa thóc của huyện Gia Lộc. Tiếp đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ ác liệt, một lần nữa đình lại tiếp nhận các cơ quan nhà nước về sơ tán như Mỏ Hà Tu, trường Trung cấp Y tế Việt – Lào…
Lễ hội truyền thống Đình Bùi Xá Hạ diễn ra vào các ngày 25 và 26/04/2026 (tức ngày mồng 9 và 10 tháng 3 năm Bính Ngọ) do UBND xã Yết Kiêu đứng ra tổ chức. Bên cạnh phần Lễ, phần Hội được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú như liên hoan văn nghệ, thi đấu thể thao và các trò chơi dân gian.
Trong diễn văn khai hội, sau khi nêu bật công lao to lớn của Tướng quân Dương Công Nghệ và những giá trị vật thể, phi vật thể to lớn của Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia đình Bùi Xá Hạ và lễ hội đình, ông Tăng Văn Nguyên – Phó Chủ tịch UBND xã Yết Kiêu nhấn mạnh: Để thực hiện việc bảo tồn di tích lịch sử, thôn cần có kế hoạch tuyên truyền giáo dục và triển khai Luật Di sản văn hoá, các nghị định quy định về việc tổ chức lễ hội đảm bảo tính nguyên trạng đúng với bản chất, ý nghĩa lịch sử và văn hóa. Đối với lễ hội Đình Bùi Xá Hạ, sử sách và thần tích lưu lại lễ hội diễn ra từ ngày 9 đến 12 tháng Giêng hàng năm. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan, ngày tổ chức lễ hội đã thay đổi 2 lần. Đối chiếu với các quy định pháp luật hiện hành, để đảm bảo hoạt động tín ngưỡng tôn giáo được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật, từ những năm tới, Lễ hội Đình Bùi Xá Hạ sẽ được tổ chức đúng thời gian mà sử sách và thần tích đã lưu lại, để đảm bảo sự toàn vẹn các giá trị văn hóa phi vật thể của một di tích được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Từ đó để toàn dân được biết và có ý thức bảo vệ di tích Đình Bùi Xá Hạ. Đồng thời tiếp tục vận động nhân dân, các con em xa quê chung sức, đồng lòng tiếp tục đóng góp công sức tiền của để khôi phục và tôn tạo các hạng mục công trình ngày một khang trang sạch đẹp hơn nữa./.
Thực hiện: Lưu Hưng