Tăng cường thực hiện các biện ứng phó với rét đậm rét hại trong nuôi trồng thủy sản
Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, các đợt không khí lạnh sẽ hoạt động mạnh từ đầu tháng 1 đến tháng 3/2026, gây rét đậm, rét hại trên diện rộng. Nhiệt độ giảm thấp có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh trưởng của thủy sản nuôi. Để đảm bảo an toàn cho sản xuất nuôi trồng thủy sản, giảm thiểu thiệt hại có thể xảy ra, Trung tâm Khuyến nông hướng dẫn các cơ sở sản xuất thủy sản trên địa bàn thực hiện một số biện pháp phòng chống rét, chăm sóc đàn thủy sản nuôi qua đông như sau:
* Kiểm tra, chuẩn bị hệ thống công trình nuôi:
- Đối với những cơ sở có hệ thống bể trong nhà, nhà bạt thì nên nuôi thủy sản qua đông. Bể nuôi đảm bảo có nguồn nước tốt, có sục khí, có hệ thống nâng nhiệt, đảm bảo nhiệt độ nước trong bể > 200C.
- Đối với nuôi trong ao cần chọn ao kín gió, diện tích vừa phải 500 – 1.000m2, hướng Bắc - Nam. Có nguồn nước sạch, cấp và thoát nước dễ dàng, dễ gây màu, chất đáy tốt. Bờ ao phải chắc chắn, không để bờ ao rò rỉ mất nước làm ao cạn, phải luôn giữ mực nước trong ao trên 1,8m, tốt nhất là từ 2 - 2,5m. Các yếu tố thuỷ lý, thuỷ hoá ao nuôi phù hợp với sự phát triển của các đối tượng nuôi: pH 7,5-8,5, Oxy hoà tan >5mg/l.
- Các cơ sở sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản chủ động sửa chữa, cải tạo cơ sở vật chất, chuẩn bị các điều kiện cần thiết; theo dõi, chăm sóc đàn bố mẹ để chủ động sinh sản, cung ứng nguồn giống thủy sản phục vụ sản xuất năm 2026.
Che phủ kín mặt ao bằng bạt nilon sáng màu để chắn gió, tăng khả năng giữ nhiệt
* Các biện pháp chăm sóc, phòng chống rét:
- Tuyệt đối không sử dụng các loại phân gia súc, gia cầm tươi bón trực tiếp xuống ao, đây là con đường truyền nhiễm bệnh giun sán, liên cầu khuẩn…và là ký chủ trung gian ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
- Cấp đủ lượng nước cần thiết cho ao nuôi, đảm bảo mực nước trong ao nuôi tùy từng đối tượng nuôi, hình thức nuôi để cấp (tối thiểu mực nước ao nuôi cá ≥1,8m; tôm càng xanh ≥1,5m; tôm nước lợ ≥1,2m). Đối với các ao cá không đủ độ sâu nói trên nên đào mương cho cá tránh rét, diện tích mương bằng 10-15% diện tích ao nuôi. Các ao nuôi tôm thẻ chân trắng chỉ nên nuôi trong nhà bạt.
- Đối với những ao nuôi thâm canh, ương giống mật độ cao, diện tích vừa phải dùng tre làm dàn trên mặt ao che phủ kín bằng bạt nilon sáng màu để chắn gió, cách nhiệt không khí, tăng khả năng giữ nhiệt cho nước ao nuôi (nếu có điều kiện).
- Thả bèo che phủ 1/2 - 2/3 diện tích mặt ao về phía Bắc, thả các bó chà hoặc rơm rạ xuống đáy ao, mương để làm nơi trú rét cho cá. Rơm, rạ cần ngâm qua nước vôi loãng, phơi khô, thả vào trong lồ, sọt, dìm xuống đáy ao, mương.
- Đối với nuôi cá lồng bè, khi rét đậm, rét hại xảy ra nên di chuyển lồng bè đến các eo, ngách kín gió, chủ động che phủ mặt lồng nuôi bằng bạt hoặc lưới đen, hạ lồng xuống sâu hơn. Thường xuyên treo các túi vôi hoặc hoá chất khử trùng ở đầu dòng chảy để khử trùng nước và hạn chế dịch bệnh.
Thả bèo che phủ 1/2 - 2/3 diện tích mặt ao về phía Bắc- Thức ăn: Trước khi vào mùa rét, cần cho cá ăn nhiều hơn, phải cho ăn theo nhu cầu, thức ăn đảm bảo chất lượng. Tuỳ vào giai đoạn sinh trưởng của đối tượng nuôi mà dùng thức ăn phù hợp. Độ đạm tối thiểu >30%. Bổ sung vitamin C vào thức ăn nhằm tăng sức đề kháng cho tôm cá với lượng dùng từ 3-5g/kg thức ăn, men vi sinh, liều lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Khi nhiệt độ nước ao nuôi 15- 180C thì cho ăn lượng thức ăn bằng 1/3-1/2, nhiệt độ xuống dưới 150C ngừng cho tôm, cá ăn.
- Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học xủ lý đáy ao, nguồn nước (tùy thuộc vào từng đối tượng, hình thức nuôi sử dụng các loại chế phẩm khác nhau).
- Định kỳ 15 ngày/lần dùng vôi té đều khắp mặt ao với liều lượng 1-2 kg/100m2; khi nước ao bị ô nhiễm dùng chế phẩm sinh học xử lý, liều lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Cần thường xuyên theo dõi diến biến thời tiết, tình trạng sức khỏe thủy sản nuôi và các yếu tố môi trường nhằm phát hiện kịp thời các hiện tượng bất thường và có biện pháp xử lý phù hợp.
- Thu tỉa tôm cá nuôi đã đạt kích cỡ thương phẩm, không để xảy ra tình trạng tôm cá chết rét. Không nên kéo lưới thu hoạch cá trong những ngày rét đậm, rét hại để phòng ngừa cá nuôi bị nhiễm bệnh đặc biệt khi nhiệt độ từ 180C trở xuống.
- Khi xảy ra hiện tượng cá chết không rõ nguyên nhân cần báo ngay cho cán bộ Trạm Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y; Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công, phòng Khuyến ngư Trung tâm Khuyến nông thành phố để được hướng dẫn cách xử lý kịp thời, hiệu quả./.